Nijlpaard

Hoe herken je een nijlpaard?

Niets lijkt op een nijlpaard. Een tonvormig lijf van 3 tot 5 meter lang en 1,5 meter schofthoogte. Een vrouwtje weegt 1.300 kg, een groot mannetje tot 3.200 kg. De kale, grijsroze huid scheidt in de zon een rood vocht af. In het water zie je alleen de bovenkant van de kop: de ogen, de kleine ronde oren en de neusgaten, die dichtgaan als het onderduikt. De bek gaat open op enorme onderste hoektanden, eerder wapens dan werktuigen, want het graast met zijn lippen. Het dwergnijlpaard, de andere soort, leeft in West-Afrika, ver hiervandaan.

Hoe leeft het nijlpaard?

Overdag blijft het in het water, in groepen van 5 tot 30, onder een mannetje dat 250 meter rivier en een stuk of tien vrouwtjes bezit. Het zwemt niet echt: het loopt over de bodem en komt om de vijf minuten boven om te ademen. Als het donker wordt, gaat het vier of vijf uur grazen langs vaste paden, soms kilometers van het water, en het keert terug voor zonsopgang. Een nijlpaard wordt 40 tot 50 jaar oud. De gevechten tussen mannetjes, bek tegen bek, laten littekens na die je op bijna elke rug ziet.

Waar en wanneer zie je nijlpaarden op safari?

In Kenia leven de nijlpaarden van de Masai Mara het hele jaar met tientallen in de poelen van de Mara en de Talek. Verschillende kampen kijken er direct op uit. Ingerichte uitkijkpunten aan de rivier, waar je met een ranger naartoe loopt, laten ze van dichtbij zien. In Amboseli zoek je ze in het moeras Enkongo Narok, langs de weg. In Samburu hebben de poelen van de Ewaso Ng'iro er een paar, net als de Galana in Tsavo East.

In Zuid-Afrika zie je ze het hele jaar in het Krugerpark, in de stuwmeren en in de rivieren Sabie, Olifants en Letaba. In Sabi Sand bezetten ze de waterpoelen van de Sabie en de Sand. Overal is het eind van de middag het goede moment, als de groepen tot leven komen, hun bek opensperren en het water uit beginnen te komen. 's Nachts hoor je ze rond de kampen grazen.

Is het nijlpaard bedreigd?

De IUCN deelt het nijlpaard in als kwetsbaar. Er zijn nog 125.000 tot 150.000 dieren in Afrika, en de populatie is sinds 1996 met 7 tot 20 procent gedaald. De bedreigingen zijn het verlies van moerasgebieden, die tot akkers worden omgevormd, en de stroperij voor het vlees en voor het ivoor van de hoektanden, waarop minder wordt toegezien dan op dat van olifanten. In Kenia hebben de rivieren in de parken en de meren van de Riftvallei stabiele populaties. De Mara blijft een van de plekken in Afrika waar je nijlpaarden het makkelijkst ziet.