Gevlekte hyena

Hoe herken je een gevlekte hyena?

Een roofdier van 70 tot 90 cm schofthoogte en 45 tot 65 kg, waarbij het vrouwtje het mannetje met een tiende overtreft. De rug loopt naar achteren af, met hoge schouders, een laag achterlijf en een dikke nek. De geelbruine tot grijze vacht heeft donkere vlekken, de oren zijn rond en de snuit is zwart. De gestreepte hyena, zeldzamer en 's nachts actief, heeft verticale strepen en manen op de rug. De Afrikaanse wilde hond, waarmee ze vaak wordt verward, is een hond met witte, zwarte en geelbruine vlekken, grote ronde oren en een witte staart. De lach van de gevlekte hyena, 's nachts, lijkt op niets anders.

Hoe leeft de gevlekte hyena?

De gevlekte hyena leeft in clans van tot 80 dieren onder leiding van vrouwtjes, waarin de vrouwtjes boven alle mannetjes staan, ook de laagst geplaatste. Ze jaagt in groep, 's nachts en bij het eerste licht, en doodt zelf het grootste deel van wat ze eet, gnoes, zebra's en gazellen, aangevuld met aas. Haar kaken, die tot de sterkste van alle zoogdieren horen, kraken botten. De clan houdt een territorium rond holen in de grond, waar de jongen worden geboren. Leeuwen zijn haar eeuwige rivalen: de twee soorten stelen elkaars prooien, en leeuwen doden de hyena's die ze te pakken krijgen.

Waar en wanneer zie je gevlekte hyena's op safari?

In Tanzania zie je de hyena het best in de Ngorongorokrater. Grote clans jagen er op klaarlichte dag in het korte gras en maken vaak een gnoe af voordat de leeuwen er zijn. Elders komt ze vooral 's nachts tevoorschijn. De dageraad is het goede moment, als ze met de neus aan de grond terugkeert of rond een prooi van leeuwen draait. De Serengeti heeft er veel langs de route van de Grote Trek. In Nyerere laat ze zich in de schemering bij de kampen zien, en in Ruaha tijdens een nachtsafari.

In Kenia kom je haar het hele jaar tegen in de Masai Mara en Amboseli, waar ze samen met de leeuwen de kuddes volgt. In Lake Nakuru en Tsavo East komt ze 's nachts rond de lodges. Haar lach klinkt dan uit de bush, en ze gaat tenten binnen die open zijn gelaten.

In Zuid-Afrika laat het Krugerpark haar vroeg in de ochtend zien, langs de wegen. In Sabi Sand zwerft ze 's nachts rond de prooien van luipaarden.

Is de gevlekte hyena bedreigd?

De IUCN deelt de gevlekte hyena in als niet bedreigd, met naar schatting 27.000 tot 47.000 dieren in 2014. Ze is nog talrijk in de grote parken, maar gaat overal elders achteruit, omdat veehouders haar vervolgen, vergiftigen en in vallen vangen. Haar reputatie als aaseter en veedief gaat haar vooruit. Onderzoek in de Serengeti en Ngorongoro heeft een complexe samenleving blootgelegd, waarin de sociale intelligentie die van primaten evenaart. Op die twee plekken is ze het best bestudeerd.